मध्यप्रदेशातील कछाला गावात जैन भिक्षूंवर अमानुष हल्ला: समाजात संताप, सुरक्षा व्यवस्थेची मागणी.

मनमाड ,१६ एप्रिल २०२५: मध्यप्रदेशातील सिंगोली तहसील अंतर्गत कछाला गावात १३ एप्रिल २०२५ रोजी रात्री एक धक्कादायक घटना घडली, ज्याने संपूर्ण जैन समाजात संतापाची लाट पसरली आहे. येथील हनुमान मंदिरात विश्रामासाठी थांबलेल्या तीन जैन भिक्षूंवर काही अज्ञात दरोडेखोरांनी लुटण्याच्या हेतूने क्रूर हल्ला केला. या हल्ल्यात भिक्षूंना लाठ्या-काठ्यांनी बेदम मारहाण करण्यात आली, ज्यामुळे ते गंभीर जखमी झाले. या घटनेने जैन समाजासह सर्वत्र तीव्र नाराजी आणि चिंतेचे वातावरण निर्माण झाले आहे.

प्राप्त माहितीनुसार, ज्ञानगच्छ परंपरेतील तीन जैन भिक्षू – मुनि शैलेश मुनिजी, बलभद्र मुनिजी आणि मुनिंद्र मुनिजी – रविवारी (१२ एप्रिल २०२५) रात्री सिंगोली मार्गावरील कछाला गावातील हनुमान मंदिरात विश्रामासाठी थांबले होते. रात्री अंदाजे १२ वाजण्याच्या सुमारास सहा दरोडेखोरांनी लाठ्या आणि धारदार हथियारांनी सशस्त्र हल्ला केला. या हल्लेखोरांनी भिक्षूंना मारहाण करून त्यांच्याकडून पैसे आणि मौल्यवान वस्तूंची मागणी केली. मात्र, जैन भिक्षू, जे अहिंसेचा आणि संपत्तीचा त्याग करणाऱ्या परंपरेचे पालन करतात, त्यांच्याकडे अशा कोणत्याही वस्तू नव्हत्या. यामुळे संतप्त झालेल्या हल्लेखोरांनी भिक्षूंना निर्वस्त्र करून त्यांना मृत समजून रस्त्यावर सोडले.
स्थानिकांनी आवाज ऐकून घटनास्थळी धाव घेतली, तेव्हा चार हल्लेखोर पळून गेले, तर दोघांना ग्रामस्थांनी पकडले. पोलिसांना माहिती मिळताच त्यांनी तातडीने कारवाई करत सहा आरोपींना ताब्यात घेतले. जखमी भिक्षूंना सिंगोली येथील रुग्णालयात दाखल करण्यात आले, परंतु जैन परंपरेनुसार रात्री औषधोपचार घेण्यास नकार दिल्याने त्यांचा उपचार सकाळी सुरू झाला.
त्याचवेळी पोलिसांनी ६ आरोपींना अटक केली आहे. 

आरोपी हा राजस्थानमधील चित्तोडगडचा रहिवासी असल्याचे सांगण्यात येत आहे.

या ६ आरोपींना अटक
गणपत राजू नायक रा. चित्तोडगड
गोपाल भगवान रा. चित्तोडगड
कन्हैयालालचे बनशीलाल चित्तोडगडचे रा
राजू भगवान भाई रा. चित्तोडगड
बाबू मोहन शर्मा, चित्तोडगडचे रहिवासी
एक अल्पवयीन


मनमाड जैन समाजाचा संताप आणि मागण्या
जैन धर्म हा अहिंसा, सत्य आणि अपरिग्रह (संपत्तीचा त्याग) यांसारख्या उच्च नैतिक मूल्यांवर आधारित आहे. जैन भिक्षू आणि भिक्षुणी केवळ शाकाहारी घरांतून भिक्षा (गोचरी) घेऊन उदरनिर्वाह करतात आणि त्यांच्याकडे कोणतीही संपत्ती किंवा मौल्यवान वस्तू नसते. अशा शांतताप्रिय आणि तपस्वी जीवन जगणाऱ्या भिक्षूंवर झालेल्या या क्रूर हल्ल्याने जैन समाजात प्रचंड असंतोष निर्माण झाला आहे.

मनमाड जैन पंच ट्रस्ट मनमाड श्री वर्धमान स्थानकवासी जैन श्रावक संघ भगवान महावीर पथ, मनमाड  या घटनेचा तीव्र शब्दात निषेध व्यक्त केला आहे. संघाने प्रसिद्ध केलेल्या निवेदनात म्हटले आहे, “हा हल्ला केवळ जैन भिक्षूंवरच नव्हे, तर अहिंसेच्या मूल्यांवर आणि मानवतेवर केलेला हल्ला आहे. आम्ही प्रशासनाला विनंती करतो की, या घटनेतील दोषींवर कठोर कारवाई करण्यात यावी आणि भविष्यात अशा घटनांची पुनरावृत्ती टाळण्यासाठी कडक कायदा लागू करण्यात यावा. तसेच, जैन भिक्षूंना त्यांच्या प्रवासादरम्यान आणि वास्तव्यादरम्यान पोलीस संरक्षण देण्यात यावे.”

प्रशासनाची भूमिका आणि कारवाई

घटनेची माहिती मिळताच स्थानिक पोलिसांनी तातडीने कारवाई करत सहा आरोपींना अटक केली असून, इतर फरार आरोपींचा शोध सुरू आहे. जवाद जिल्हा पोलिसांनी सांगितले की, “आम्ही या प्रकरणाला अत्यंत गंभीरतेने घेतले आहे. आरोपींविरुद्ध लूट आणि हत्येचा प्रयत्न यासारख्या गंभीर कलमांखाली गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे. तपास पूर्ण झाल्यानंतर दोषींना कठोर शिक्षा होईल.”

दरम्यान, जैन समाजाच्या कार्यकर्त्यांनी प्रशासनाच्या सुरक्षाव्यवस्थेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे. “जैन संतांच्या सुरक्षेसाठी प्रशासन अपयशी ठरले आहे. जर वेळीच उपाययोजना केल्या गेल्या असत्या, तर अशी घटना घडली नसती,” असे जैन समाजाच्या एका कार्यकर्त्याने सांगितले.
भविष्यासाठी उपाययोजना

जैन भिक्षूंवरील हल्ल्याच्या या घटनेने धार्मिक संतांच्या सुरक्षेचा प्रश्न पुन्हा एकदा ऐरणीवर आणला आहे. तज्ज्ञांचे मत आहे की, अशा घटनांना आळा घालण्यासाठी खालील उपाययोजना प्रभावी ठरू शकतात:

1. विशेष सुरक्षा व्यवस्था: जैन भिक्षू आणि इतर धार्मिक संतांच्या प्रवासादरम्यान स्थानिक प्रशासनाने त्यांच्या सुरक्षेसाठी विशेष पोलीस संरक्षण द्यावे.

2. कठोर कायदे: धार्मिक व्यक्तींवरील हल्ल्यांना रोखण्यासाठी कठोर कायदे लागू करावेत आणि दोषींना त्वरित शिक्षा द्यावी.

3. जागरूकता अभियान: ग्रामीण भागात जैन धर्माच्या तत्त्वांबाबत आणि भिक्षूंच्या साध्या जीवनशैलीबाबत जागरूकता निर्माण करावी, जेणेकरून गैरसमज दूर होतील.

4. संन्यासी कल्याण मंडळ: धार्मिक संन्यासी आणि भिक्षूंना संरक्षण आणि सुविधा देण्यासाठी स्वतंत्र कल्याण मंडळ स्थापन करावे.

कछाला गावातील जैन भिक्षूंवरील हल्ल्याने संपूर्ण देशाचे लक्ष वेधले आहे. ही घटना केवळ एका समाजापुरती मर्यादित नसून, ती मानवतेच्या मूलभूत मूल्यांवर हल्ला आहे. जैन समाजाने या प्रकरणी एकजुटीने आवाज उठवून प्रशासनाला कारवाईसाठी भाग पाडले आहे. आता प्रशासन आणि सरकारने या घटनेतून धडा घेऊन जैन भिक्षूंसह सर्व धार्मिक संतांच्या सुरक्षेसाठी ठोस पावले उचलणे गरजेचे आहे. अहिंसेचा संदेश देणाऱ्या या तपस्वी भिक्षूंना सुरक्षित आणि सन्मानजनक वातावरण मिळणे हा त्यांचा मूलभूत हक्क आहे.